http://www.unionesarda.it/US_LAY_gio...ne=1&Pagina=17
No a sa "Limba unificada"
Is arrègulas? Sceti po sa grafia
Su ki scrit Jùliu Anjoni est totu justu, antzis sagrusantu, ma deu creu ki si potzat inditai calincunu mèdiu po fai svanessi su perìgulu de sperdi po sèmpiri sa lìngua sarda. De siguru su struminju mali parturiu de sa cumissioni de sàbius ki nd'at bogau a pillu sa disfamada Limba sarda unificada mi parit ki no potzat parai a logu perunu. Is cosas ki s'iant a podi fai po mei funt: 1) Nominai una cumissioni ki donit is arrègulas sceti po sa grafia curreja de su sardu, po totu is bariedadis kistionadas in Sardinnya, est a nai sa manera pretzisa de scrì totu is sonus de sa lìngua. 2) Fai acòrdius cun s'Universidadi po açungi esàminis de sardu obrigaus po totu is istudiantis ki ant essi maistus e professoris de italianu e de lìnguas istranjas, de manera ki custus intendant eus a nai su disiju de spricai e fai stimai su sardu a pipius e piçokeddus. 3) Incorai sa faidura de prodùsius prusmedialis ki ingustint is piçokeddus a intendi e cumprendi su sardu, fatzu po nai unu film de Walt Disney dopiau in sardu in Dvd-Rom cun is sutatìtulus in sardu e totus cullegaus ("links on line" nant in ingresu) cun su fueddàriu e sa gramàtiga. 4) Incorai e sustenni in d-onnya manera s'imprenta e sa pubricidadi de obras literàrias de onnya lìngua tradùsias in sardu, siat de parti de is editoras, siat de parti de sa Rejoni cun ajudus in dinai puru, ma sceti candu siant scritas in d'unu sardu sintzillu limpiau de is italianismus de umperu cumunu o candu siant testus tènnigus o scentìfigus ki proponjant unu fueddàriu nou po sa vida de is dis de oi. 5) Fai imprentai de sa Rejoni unu fueddàriu offitziali italianu-sardu, mannu, cumpriu, ki tradusat totu is fueddus de s'umperu de oi, ki potzat aguantai sa cumparàntzia cun is Ditzionàrius bilìnguis de is lìnguas natzionalis e ki no siat un'arrepitidura grussera de is fueddus italianus sardisaus intraus in s'umperu de onnya dì, ma ki po is fueddus modernus cuntzillit cun fortza de autoridadi una faidura ki nascit de fueddus ki nci funt jai cus prefissus e sufissus sintzillus de su sardu (su sçoberu de is fueddus in custa litra est un esèmpiu de su ki 'ollu nai). Deu pensu ca, mancai in meda tempus e a pagu a pagu, in custa manera si potzat otenni, e certu no po decretu, ki su sardu potzat arribai a sa dinnyidadi de lìngua 'e curtura po umperus "artus" puru (in d'onnya arramu de sa scièntzia), siat fueddada de genti de onnya crassi sotziali e prus de totu ki is ki fueddant sardu ke lìngua 'e bratzolu siant insullaus in manera eus a nai naturali a dda imparai a is pipius. Aici sceti no si nc'eus a lassai fuì "s'ocasioni de una pigada 'e cuscièntzia stòriga e sotziali de su ki seus, seus stètius e 'olleus essi de immoi a innantis", cumenti narat Anjoni, e siaus nosu sardus a detzidi su ki 'olleus fai po fai cresci sa terra e sa genti nosta.
Stefano Cherchi - stefker@katamail.com Cardiologo Assemini
30/12/2004




Rispondi Citando
