Oi fuèddanta meda de imparai sa ĺngua sarda in is iscolas e de da fai intrai in su mundu de s’ofitzialidadi, e tèninti arrexoni ca custas funti cosas ki no si ndi podit fai de mancu, ca du bieus de is atras minorias lingústicas de totu su mundu, ca sa ĺngua insoru fiat morendi ke sa nosta, perou de custa manera si nd’est torrada a pesai, finsas a si fai ĺngua moderna bona po calikisiat cosa.
Oindi’ a nosu, po caminai in cust’arruga, serbint ainas modernas, e una ki no si ndi podit fai de mancu est sa Gramàtiga sarda po is campidanesus, scrita de Antoni Lèpori e imprentada ocannu e totu, ki s’agàtat in is mellus librerias o a nke s’imprentadori.
Est sa primu gramàtiga de sadru scrita in sadru e totu, e custu fatu, a solu puru, at donau a su sadru s’aderetzu de is atras ĺnguas, ca no podit essi ki una ĺngua tengat sa gramàtiga scrita in atras ĺnguas e no da tengat in sa ĺngua sua e totu.
A da fai in sadru at ḅfiu nai un’atra cosa puru, ca est tocau a agatai is fueddus in sadru po totu is ṇminis de is arrègulas de sa gramàtiga, e custu at amostau un’atra borta ancoras ca su sadru est bonu a essi ĺngua scient́figa puru.
Po sighiri de-i custa manera, unu caṕtulu est po imparai a cumponni is fueddus nous, ca oindi’ sa kistioni de sa fàbrica de is fueddus nous est unu de is nuus prus tostaus de-i sçolli po kini bollat donai a sa ĺngua sarda is ainas scient́figas pretzisas po s’arrenèscida sua. Inoi anti sçollu su nuu fendi de manera ki sa ĺngua sarda caminit cun is cambas suas, est a nai pighendi is fueddus nous de fueddus sadrus ki s’agàtanta jai arrecurrendi a sa prefissadura (antifurto, contra-furas; anticoncezionale, contraimprinju; moschicida, boci-musca) e prus de totu a sa sufissadura (lavatrice, sçakuadora; riscaldamento, callentamentu) e a sa cumponidura (aspirapolvere, boga-pruini).
Is sonus de su sadru funti scritus de una manera “auṭnoma” (di nanta grafia), ki est sa ki arrespètat mellus su naturali de su sadru, ĺbera de is ĺnguas ki anti circau de dominai sa Sardinnya.
A s’acabu de donnya caṕtulu, sa gramàtiga si ḍnat una bisura cumpria de sa ĺngua sarda in totu is bariedadis suas - mancai ki castit prima a is campidanesus, ki funti su prus ‘e is sardus - cunfrontendi sempri totu is bariedadis, ca tèninti su pṛpiu naturali.
Un’atru merescimentu de-i custa gramàtiga est su de essi postu unus cant’‘e skedas ki spŕcanta a sa lestra su ki podit srebiri donnya di’: cumenti cumentzai e acabai una litra, is nùmurus, is cuatru contus de s’aritimètica, sa manera arrespetosa po s’arrelatai, is cunsillus po kini bivit in Sardinnya e no-i scit su sadru, is ṇminis de is litras in sardu, e atras cosas puru.
Po kini bolessit amellorai sa connoscièntzia sua, nci funt unus cant’‘e pàginas de fainas, ki ṭrrant a pigai is argumentus spricaus e strumbùllanta sa personi a si fai sperta. Po no essi una cosa niskitzosa, si trabàllat ligendi poesias, arrogus ‘e cumèdias e scritus de atra calidadi, totus sçoberaus po sa craresa insoru.
Jai ki in sa gramàtiga nci funti fueddus scient́figus, ca una gramàtiga depit essi sempri un’obra scient́figa puru, a s’acabu nç’at unu fueddàriu gramaticali ki tradusit totu custus fueddus de su sadru campidanesu a s’italianu, po essi cumprèndius de totus.
Cumenti anti nau in su t́tulu puru, in sa segundu perra ‘e su libru totu sa gramàtiga est tradùsia in italianu, mancai pagu pagu a cincinu, e custu est stètiu un’agatu bonu po fai de manera ki calikisiat personi potzat acostai a su sadru, a unu sadru bonu meda, mancai ki a su cumentzu potzat cumprendi pagu e nudda puru.
Passau s’istadi, in su mesi ‘e Cabudanni eus apariçai in bidda sa presentada de custu libru, cun su scriidori puru, ki seis cumbiraus totus.
Amos Cardia
http://www.godotnews.com/linguasarda...10_12_2001.htm
______________________________________
Apu agatau custa recensidura asuba 'e sa gramàtiga de Lèpori.
Poita Cardia scrit "sadru" e "sardu" ?? Why ??
Sadru...... Mi parit de intendi fradi miu (su beçu).![]()
Cali est mellus ?? Ambu-duus ??
Please, forgive all my mistakes. A si biri kitzi
sardu e sadru est su pṛpriu, est comenti Perdu e Pedru





Rispondi Citando