Siano un poco permalosetti quà dentro
Sù...sù....allegria....
Noto anche come «la Flèvia», famosa zirudèla in dialetto bolognese narrante in chiave comica e alquanto libera un fatterello accaduto ai Giardini Margherita
Fatto di cronaca, realmente accaduto all’inizio del secolo scorso e raccontato da «Il Resto delCarlino» (vedi articolo riprodotto sotto). Detto fatto sarebbe passato inosservato come tanti altri
se non fosse stato ripreso, in maniera fantasiosa, da un anonimo poeta che ne trasse la celebre
«zirudèla» che è circolata per vari anni in ricopiature manoscritte e dattiloscritte.
“Ieri mattina poco dopo le 9 ai Giardini Margherita due vigili urbani furono richiamati
dalle grida di una donna che invocava aiuto e scorsero presso una panchina una signora
che, in preda a viva eccitazione, inveiva contro un individuo il quale si allontanava
frettolosamente.
Scorgendo i due vigili la signora li invitò a raggiungere e ad arrestare lo sconosciuto
dichiarando che egli aveva commesso in sua presenza alti innominabili. Le due guardie
non si fecero ripetere l'invito e raggiunto l'individuo che aveva allungato il passo lo
indussero a seguirlo in ufficio. Qui dopo poco furono raggiunti dalla signora che si
qualificò per....... abitante in frazione di....... infermiera presso il manicomio.
Ella dichiarò che mentre passeggiava per i viali aveva notato lo sconosciuto il quale
cercava di avvicinarsi a lei e attaccare discorso e che, senza dare ascolto alle parole
rivoltele, si era seduta su una panchina.
L'importuno l'aveva allora raggiunta sulla panchina e aveva cercalo ancora di indurla
ad allacciare un'amichevole conversazione. Poi visto vano ogni tentativo era ricorso ad
un argomento che credeva persuasivo; e che invece aveva addirittura terrorizzato la
signora inducendola a richiamare con alte grida l'attenzione di qualche altro più saggio
frequentatore mattiniero dei Giardini.
L'individuo denunciato dalla signora è l'impiegato di anni 27, ……………..
abitante in via …………….
Costui e stato dagli stessi vigili urbani accompagnato in Questura e di qui, dopo la
denuncia all'autorità giudiziaria per oltraggio al pudore, è stato tradotto alle carceri.
da «II Resto del Carlino», 25 luglio 1924”
Al fataz di Zarden Margarétta
La Flèvia
Zirudèla: l’é al Carlén un gran cul fora urdinànza,
un giurnèl da biricchén con du ucc d’un culòur vègh
parché al dis zérti busi che s’la’t guèrda at sfiobba el brègh.
ch’j fan vgnir drétt i cavì. La so bacca l’é un stampén
Lò al métt sampr a mèl parté fat a pósta pr’j bucchén,
totti el dòn ch’el’jan maré e, int el man so, la capèla
e ti mena gran scalpore sta c’m’un cinno in cuzzidrèla.
per l’offesa del pudore, Par fìnirv la descriziàn
ch’j fenn sòura el povri dón, ed ste bel pèz ed figàn,
séppen vach oppùr madón! av dirò ch’lé un’infarmìra
Anch a cast d’un sacrifézzi e ch’l’ha sàmper quél ch’aj tira.
a voj dir al mi giudézzi, Scarabèl, l’ètra mattéina,
dimustrànd che Scarabèl stèva a goder l’ariaréina
al n’é brisa cal purzèl ai Zardén, le dal rastèl,
che al crunésta guasta-amstir e s’as tgnéva strécch l’usèl,
al le vlé fèr cumparìr, che, par vézzi o tentaziàn,
ma che invece fu la Flavia al livèva pr’aria al stan.
che, con mossa poco savia Flèvia, ch’pasa in cal mumànt
par la só reputaziàn, col so cul bèl provocànt,
al le fé mettr in parsàn. vi ch’ai dà un’ucciè assasséina
Ecco qué cum sta l’affèri própi invatta a l’ucaréina
ch’l’é un poch fora d’l’urdinèri. ch’me par dir: — satta a cla brèga
L’è Vittóri un bèl zuvnót, an j-é zert vója ed lumèga! —
impieghè int un Banch dal Lót; Scarabèl, ch’al s’n’éra adè
péin ed vétta e péin’d calura dal mutiv dla bèla ucciè,
e con l’oca sàmper dura. dri ch’aj va; pò, quant l’é lé
Tott i de lò al va aj Zardén par vultèr dri dal salé,
a zarchèr di bisticchén al la fèirma e aj dis: — Buon giorno!
e a studièr una manira Cosa mai cerca qui intorno?
ed sfughèr l’oca ch’aj tira. Scusi, sa! Ma mi è sembrato
In mancanza ed cul o ed fléppa che lei m’abbia un po’ guardato! »
als cuntànta anch d’una péppa, « — Ah! Sa, sono un’infermiera,
ma, par dirv tótt qual ch’é vèira, e guardavo che cos’era
l’ha un gran dàbbel par la pèira. ch’al bagàj che acsé al s’infièva .
Se lò al vadd chi bi culón e che quèsi a gli scuppièva;
ch’j fan vgnir a co i fittón, sèl, a furia ed stèr al sbdèl
als arschèlda int un mod tèl as finéss pr’imparèr quél! »
ch’an pol piò tartgnir l’usèl, « Mo davvero? Oh, me beato
mo bisaggna ch’al’le smorza che son proprio capitato
par amòur oppùr par fòrza. con ‘na dona che al mi mèl
FIèvia, invézi, è una spuslóta la capéss a vòul d’usèl!
che a un ban caz l’aj sa tgnir bota; S’an-j spiès qui nel boschetto
che l’at mastra un pèr ed tatt dritto in mano glielo metto;
fati apósta pr’el pugnàtt, basta po’ ch’la n’èva póra
poi, con trista tracotanza, che int un spéll a-j al tir fóra ». —
Ciaccarand in sta manira La fa Flèvia un vers: « — Aiuto!
(e l’usèl sàmper pió al tira) metti ancora un po’ di sputo,
I s’avein alla cascata parché a sent che con l’arblàn
piena d’ombra profumata. t’am arvén tott al pustràn.
E i-s mittén in un sidélli Va pianen! Oh Dio, Gesó! » —
fat apósta pr’un idélli. E Vittori: « — Et det t’j vgnó? » —
« — Bàin, induv èla st’infiasàn » — « — Na, spenz pur, ma con manira
la fa li — « Fora ch’a vdan! ch’a-j ho anch la figa ch’tira,
quast’ è zert ch’l’é un po’ al mi mstir e in mancanza ed pistulén
ed sgunfièr zert lavurir aj tegn fer di didalén.
e se mai l’ha fat matèria Oh, Dio me! Va là, spenz pur!
la so cura è longa e sèria » — Oh, Madóna, cum l’é dur!
Ment’r acsé la ciaccaréva Oh, vigliàch, a san dri a vgnir,
FIevia totta a-s’arscaldèva, Crést aiut t’am fé murir! » —
l’a-s muvéva piz d’na béssa Gaitanén, al pulismàn
cumpagn on eh’èva la pèssa. che ai Zardén l’era ed faziàn,
Vitturien, pratic dla mósa, propi in cl’oura pr’al mèl ‘d panza
int un spell métt fora incósa l’èra dri a fer ‘n’istanza
e al da dl’aria a un monumànt al suo Rè, proprio nei cessi
ch’l’é piò gros d’un miuramànt: dei boschetti, o lì nei pressi,
longh dis dida e una bajóca, e c’m un turch Crest al biastmèva
ch’al per propi al col d’un’oca. che la chèrta piò an truvèva.
Flèvia un poch ed sas l’arèsta, Quand al sent ciamèr aiùt
po’, co-j ucc fora dla tèsta piò ed dou volt int un minud,
l’urla fort: «— Oh Dio, am ven mèl als fa forza pr’an scurzèr
a guardèr ste bèl usèl! par stèr mej ad ascultèr.
Che capèla e che marón! E difati al sent a dir:
Mo quast qué l’é al Ra di ucón! — Crest ajut t’am fé murir! —
La mi figa l’é zert daggna Un stricót, e al stranz al tàja
ed st’usèl, mo s’al m’impraggna?! comm se al cul fosse ‘na tanàja,
S’an va brisa dànter péra e pò als tira so i bragón
Al l’um stroppia tott l’uvèra! immardandes i marón;
Mo t’an ve pio’ vi d’ed qué, e po’ vi ch’ai va ed vulè
se st’usèl an m’al cocch me. da la banda dla caschè.
Ven mo qué mi bel Vittóri: AI spettàcol ch’as presànta
sgnachmel mo’ qué int al zibóri » — al n’è zert priv d’eleganza:
Int un lamp, Flavia si gira sta la Flèvia, puvrinéina,
e la scruv al cul ch’aj tira, meza morta int la banchéina,
un cul sanza discussiàn, smòrta piz d’un pàn lavè,
un bel cul da esposiziàn, col fiè gros e j uc asrè.
e fagand di zigh e rój Scarabèi, int un cantàn,
l’urla fort: « — Oh, Dio, a m’immój al se sta smardànd l’arblàn
st’an fé prèst, mi Scarabèl, e a gli dis: « — Cus et magne,
a cazzèrum qué st’usèl! » — t’fè una pozza t’am tu al fiè? » —
Vitturién, con mosa bèla Stréssia in tèra Gaitanén
al se spuda int la capèla; c’m un salvàg dal Filippén,
con libed’n e sanza scus e po’al sèlta so a du pàs
ed cal cul al plocca al bus, da chi du, ch’j arest’n ed sàs.
e con forza da inspirtè « — Bene, bene, vi ho ciappàto
al prinzeppia l’inculè. giovinastro scalpestrato
che mostraste a una Signora
l’ucaréina mèza fóra;
A guarder zert lavurìr
a-j e chès dabàn ‘d murìr,
e a capéss parché sta dóna
s’arcmandèva a la Madóna
Qui, lo giuro sul mio onore,
c’è l’offesa del pudore ». —
« — Ma credevo — al fa Vittóri —
che a tirarlo solo fuori
poi non fosse quel delitto
che in galera mena dritto;
sèl, la coulpa la n’é mi,
mo bansé dla sarturì
che int la fassa ha mess di ptón
ch’j s’av’rrn a ón a ón.
Scusi, sa, Signor Agente,
non ho proprio fatto niente » —
« — Basta, basta, pòchi tàni,
a in scurrì col capitani;
alle scuse io non ci tengo
la farete con l’Arengo.
Competente è la Questura
e fors’anche la Pretura.
E te ven con me in Palàz,
et capè, tèsta de caz?
E li, Sgnòura, cl’ha avó póra
int al vàddrel tirèr fora,
si può metter ben sicura
ch’an j-é piò da aver paura,
che se st’pèz ed biricchén
al tol fora al pistulén
me, parola ed pulismàn,
a j-al guant con una man
e al mett dentro immantinente,
sto bel pezzo di fetente:
che in st’mumànt, a j-al deggh mé,
rappresento il Papa e il Rè! » —
E la véttima. Vittóri,
fa la móffa in reclusóri;
e la pólla che ha salvato
il decoro minacciato
da un simpàtich pèz d’usèl,
la sra fata capurèl.
Questa qué l’é veritè
totta ban documentè,
e s’l’anv piès e s’1 a n’é bèla
pardunnèm la Zirudèla.